2011-02-16 13:29:23
Swan
Podobnych pytań można postawić więcej i na pewno są one najważniejsze z pedagogicznego punktu widzenia. Niemniej jednak podręczniki do gimnazjum, liceum czy szkoły podstawowej, bez względu na wybór nauczyciela muszą nabyć rodzice. Oni będą brali pod uwagę nieco inne kryteria oceny. Pytając rodzica gimnazjalisty, co jest dla niego bardzo istotne o ile chodzi o podręczniki, w osiemdziesięciu procentach usłyszymy: tanie podręczniki do gimnazjum. Toteż najbardziej istotnym pytaniem postawionym w tym miejscu powinno być: jak pogodzić wymagania rodziców z zaleceniami edukacyjnymi i edytorskimi, które stawiane są podręcznikom. Wraz z tym postulatem zgodności treści książki z podstawą programową otwiera się długa lista pytań: w jakim stopniu podręcznik sprzyja rozwijaniu osobowości ucznia, jego dojrzałości intelektualnej, emocjonalnej, moralnej (w szczególności jeśli chodzi o podręczniki gimnazjum); jak wspoma kształtowanie postaw (społecznych, obywatelskich, patriotycznych – poczucia przynależności do wspólnoty rodzinnej, lokalnej i regionalnej, narodowej, europejskiej i światowej – tolerancji wobec odmiennych przekonań, obyczajów, kultur); jak próbuje się rozwijać zainteresowania młodzież przedmiotem i innymi obszarami wiedzy; jakie otwiera możliwości ujawniania się zdolności twórczych i naukowych. W podręcznikach kategorycznie wyraźniejsza jest postać ucznia, który stara się uniknąć indywidualnych obowiązków, ponieważ punkt ciężkości został przesunięty na zabawy z kolegami. Wśród postaw nauczycieli uwidacznia się pewna typizacja, na którą wpływ posiada stosunek nauczyciela do uczniów. Podręczniki szkolne przedstawiają nauczycieli jako mężczyźni i kobiety konserwatywne i priorytetowe, które już dawno zapomniały o przyjemności życia, lub jako nieudaczników czy mięczaków, najrzadziej jako osób niezwykłych, niestereotypowych, dbających o postęp wyobraźni ucznia, nielekceważących jego problemów. Na II i III etapie nauczania dominują teksty realistyczne, w większości sytuacji idealizujące wizerunek szkoły. Podręćzniki szkolne są narzęziem zdobywania edukacji. Nauczyciele jako wprowadzający dzieci w krainę edukacji, a też kierujący procesami kształcenia, powinni wybierać je w zależności od wielu czynników. Ze stuprocentową pewnością do najwazniejszych należą dokumenty edukacyjne, tj. podstawa programowa czy wymagania egzaminacyjne (w szczególności jeśli chodzi o kształcenie na poziomie szkoły średniej). Inne to własne dążenia nauczycieli, preferowane metody dydaktyczne czy czynniki edytorskie decydujące o atrakcyjności danego podręcznika dla ucznia.